Những hiểu biết chung về cờ!

[themgaidep]

Bài 16. Nên bắt đầu chơi cờ từ tuổi nào?

Các nhà tâm lý sư phạm nổi tiếng, sau nhiều năm nghiên cứu đã đi đến kết luận rất quan trọng: ở độ tuổi từ 3 tới 6, tất cả trẻ em đều có tài, đều có những khả năng học tập to lớn. Từ 1 đến 4 tuổi đã có một khối lượng thông tin lớn đến với chúng. Đặc biệt trẻ em thích nghi rất tốt với những tác động của môi trường, hoàn cảnh chung quanh... Nhiều phẩm chất của trẻ em hình thành ở lứa tuổi này dễ dàng và hiệu quả hơn ở người lớn.

Ảnh – các cháu thiếu nhi chơi cờ

Điều này đã xóa bỏ đi nỗi lo lắng của nhiều bậc làm cha, làm mẹ sợ rằng cho con chơi cờ sớm quá khiến con mình bị "già trước tuổi" hay bị quá tải đốt với đầu óc non trẻ. Chơi cờ hoàn toàn không giống với việc cho học chữ hay học toán sớm.
Vấn đề là ở chỗ quan niệm về việc con mình chơi cờ như thế nào. Nếu quan niệm cờ cũng là một trò chơi như hàng chục trò chơi mà trẻ con vẫn chơi hàng ngày thì đó là một quan niệm hoàn toàn đúng đắn. Tuổi của các em là tuổi chơi. Còn nếu coi đó là "học" cờ hay "đấu" cờ thì thật là sai lầm, nhất là đối với các bậc cha mẹ nào cứ muốn chứng minh cho thiên hạ biết con mình là một "thiên tài", luôn nghĩ tới việc làm sao cho con mình phải đoạt được huy chương này, phần thưởng nọ. Tất cả trẻ em chơi cờ đều xuất phát từ hứng thú, hứng thú sẽ kích thích sự sáng tạo, sự phát triển của trí tuệ, nói đơn giản là phát triển óc thông minh. Nếu bị chơi cờ do ép buộc, bị áp lực tâm lý thì hứng thú sẽ mất hay cạn dần và việc chơi cờ sẽ bị sẽ phản tác dụng. Thực tế đã chứng minh rất chính xác điều này. Không phải đứa trẻ nào cũng ham thích chơi cờ, nếu chúng thích đá banh, điền kinh, thể dục nghệ thuật, múa hát hơn... thì cứ để cho chúng phát triển theo các hướng đó một cách tự nhiên, bởi vì cấu trúc cơ thể cũng như cấu trúc bộ não của mỗi em một khác. Có những danh thủ cờ hẳn hoi nhưng khi thấy con mình không có thiên hướng hay không có hứng thú về cờ họ cũng không hề ép con mình phải đi theo con đường của mình.

Ảnh – Các cháu thiếu nhi đánh cờ

Những em yêu thích trò chơi cờ sẽ tự nhiên tìm thấy ở đó vẻ đẹp của cờ, sẽ khám phá ra nghệ thuật tuyệt vời của cờ, từ đó sẽ cuốn hút các em theo môn nghệ thuật-thể thao mà bản thân mình yêu thích, có bắt các em bỏ cờ cũng không được. Đó chính là toàn bộ bí quyết, là nền tảng quan trọng nhất để tạo ra các vận động viên cờ kiệt xuất.

Ảnh – Các bác cao tuổi đánh cờ

Câu trả lời trên chỉ dành riêng cho các bậc làm cha mẹ khi họ đặt câu hỏi: "Trẻ em có thể bắt đầu chơi cờ từ lứa tuổi nào?" chứ không phải câu trả lời cho tất cả mọi người. Vì chơi cờ thì ở lứa tuổi nào bắt đầu mà chẳng được.

Ảnh – Các chú thanh niên chơi cờ

Có những người về hưu rồi mới bắt đầu chơi mà chơi vẫn rất cao, có những người hơn 20 tuổi mới biết tới bàn cờ mà vẫn được tuyển thi đấu ở các giải quốc tế. Đối với cờ, khác với thể thao thể lực, không có lứa tuổi nào là muộn cả!


(Theo Võ Tấn)

[themgaidep]

Bài 17 . Người ta bắt đầu chơi cờ như thế nào?

Phần đông các kỳ thủ, thậm chí cả các danh thủ đều nhớ lại rằng lần đầu tiên mình trông thấy bàn cờ là do thấy người khác chơi, những người đó có thể là cha, mẹ, anh, chị em mình, những người trong họ hàng bà con mình, cũng có thể là những người hàng xóm láng giềng, những bạn học hay một nhóm cờ nào đó ở một sân đình, một quán cắt tóc chẳng hạn... Chính cái không khí háo hức, vui vẻ, say mê của những người chơi cờ đã cuốn hút những người chưa biết, khiến họ tò mò. Từ tò mò tới chỗ thấy hay hay mà học lỏm để thử nước đi, biết chơi những ván cờ đơn giản, ngây ngô, đầy rẫy những sai sót nhưng rất thích thú để rồi từ đó dần dần đến với cờ, nếu có người bày cho để biết thưởng thức thì lòng ham thích tăng dần, và cứ thế từng bước hội nhập vào làng cờ lúc nào cũng không biết. Khi đã thích chơi rồi thì người ta bắt đầu thích tiếp: thích chơi thắng, ai mà chẳng thế, nhưng xem ra thắng rồi vẫn có kẻ còn cao hơn mình, thế là mình phải ráng để thắng tiếp, để trở thành người chơi cờ giỏi, giỏi hơn nữa...

Ảnh – Cháu bé xem các ông chơi cờ

Đến một lúc nào đó, loay hoay một mình không tiến thêm được, người ta đến tìm đến một bậc cao thủ hơn để học hỏi và tôn vinh người đó làm thầy, làm sư phụ của mình. Nhưng sư phụ cũng chỉ có thì giờ dành cho mình nhất định mà thôi. Thế thì còn gì tốt hơn là tự đọc sách, tự mầy mò, tự nghiền ngẫm. Mỗi ngày một chút, dần dần vỡ vạc ra. Rồi đem cái sự hiểu biết ấy ra đọ tài, thắng được một loạt những người xưa nay vẫn tranh chấp ngang ngửa với mình, sung sướng và tự hào quá. Thế nhưng chỉ một thời gian sau, khi gặp những tay cự phách hơn, lại bắt đầu thua liểng xiểng, và thế lại bắt đầu tầm sư học đạo, tìm những quyển sách hay hơn, cao hơn để nghiên cứu tiếp...

Ảnh – “Thẩm” cờ một mình bên hồ Hoàn Kiếm

Có đúng là học cờ là phải như thế không các bạn? Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là: muốn tiến bộ nhanh chóng và vững chắc thì phải học cờ theo cách nào là tốt nhất, học cái gì trước, học cái gì sau.

Trong cờ có một câu mà hầu như ai cũng biết "người thắng ván cờ là người phạm ít sai lầm hơn đối thủ!" Thế thì cái đầu tiên mà người chơi cờ phải "học" đó là tìm cách giảm bớt càng nhanh càng tốt những sai sót của mình để cho mỗi nước đi của mình ngày càng hoàn hảo, cũng như có lần người ta hỏi một nhà điêu khắc lừng danh rằng vì sao ông tạc được những bức tượng đẹp tới mức kiệt tác như vậy, nhà điêu khắc trả lời: "cũng đơn giản thôi, người ta đưa tới cho tôi một khối đá, tôi nhận ra trong nó đã chứa sẵn những hình tượng rất đẹp, nên tôi chỉ có mỗi một việc là dùng búa và đục loại bỏ những gì thừa đi, tác phẩm nghệ thuật nhất định sẽ hiện ra!"


Theo "100 câu hỏi đáp về cờ "

[themgaidep]

Bài 18: Cẩm nang cho người chơi cờ

Trước khi ngồi vào bàn cờ, bàn cần chuẩn bị ít nhất là 3 yếu tố:

+ Tinh thần phải thật sự thoải mái.

+ Phải có quyết tâm chiến thắng.

+ Luôn tôn trọng đối thủ.

1.Khai cuộc:

Những lỗi thường mắc phải trong giai đoạn này:

•Không nắm vững kiến thức khai cuộc

•Đi quá nhanh mà ko suy nghĩ, hoặc đi theo quán tính.

•Sử dụng những khai cuộc yếu, hoặc không phải là sở trường.

•Sử dụng một kiểu khai cuộc với tất cả đối thủ.

Vai trò của khai cuộc:

•Vô cùng quan trọng, là bước khởi đầu của cuộc chiến, là phần chuẩn bị lực lượng để nghênh chiến.

•Là giai đoạn đầu tiên để thực hiện chiến lượt.



Ảnh chỉ mang tính minh họa – Hãy luôn tôn trọng đối thủ!


2.Trung cuộc: là giai đoạn phô diễn tất cả tài năng của kỳ thủ hãy nhớ rằng:

•Tuyệt đối không đi những nước cờ mà ko có mục đích rõ ràng.

•Không ngừng tăng cường phòng thủ ở giai đoạn đầu của trung cuộc(khai trung cuộc)

•"Muốn chiến thắng, thì ta phải đứng ở vị trí không thể thua trước đã"
•Huy động sức mạnh của toàn bộ quân lực.

•"Sức mạnh của một quân không chỉ giới hạn trong bản thân nó, mà còn nhiều yếu tố hợp thành: vị trí đứng, liên kết các quân khác, khả năng tấn công+phòng thủ".

•Hãy tính toán tất cả những nước đi mạnh nhất mà đối thủ sẽ thực hiện sau khi ta đi nước cờ đó! đừng làm điều ngược lại.

•Không nên thay đổi chiến lượt một cách quá đột ngột trong thời gian ngắn.

•Liều lĩnh? có thể... nhưng tỉ lệ thất bại cao hơn thành công đấy!!

•Luôn ở trạng thái tĩnh để chủ động trong tâm lý cũng như trên bàn cờ.


Ảnh chỉ mang tính minh họa – Hãy Luôn vui vẻ và thoải mái!

•Hãy xem những quân cờ là những chiến binh, họ hy sinh phải có mục đích.

•Thường xuyên đánh giá tương quan lực lượng, để có đối sách hợp lý!

•"Lực lượng là sức mạnh quân sự bao gồm quân lực và địa thế".

•"Binh quí hồ tinh, bất quí hồ đa".

•Những gì không thấy mới là nguy hiểm, nó giông đá ngầm, tuy nhỏ nhưng có thể làm đắm thuyền lớn.

•"Biết giấu mình dưới 9 lớp đất, cũng giỏi bằng đưa mình lên đến 9 tầng mây"

•Tính toán ít nhất 5 nước tiếp theo cho mỗi biến, nhưng đừng giống như chiếc máy tính, mà hãy là một con người, đánh giá, nhận xét, kết luận, quyết định!

•Hãy tin rằng, cho dù đối thủ của bạn có là ai đi chăng nữa thì họ cũng có những điểm yếu và sai sót, vấn đề là đừng để tâm lý sợ hãi tồn tại trong bạn!

•Đừng để bị cuốn theo lối đánh, mà hãy là chính mình!

•Hãy học cách chấp nhận thất bại khi ván cờ còn chưa kết thúc, nó sẽ giúp bạn tiết kiệm được thời gian và sức lực.
•"Thua cho cao cờ"


Ảnh chỉ mang tính minh họa – Hãy luôn khát khao chiến thắng!

3. Tàn cuộc:

o Bạn hãy mua một cuốn sách viết về chủ đề này, bạn sẽ biết được cách chiến thắng, cách thủ hòa và cách thua nhanh nhất!

o Và hãy mỉm cười khi bạn thất bại.

(Sưu tầm)


(P/S: Lý thuyết là thế, ai chả biết, nhưng mấy ai làm được những thế nói trên đâu )

[themgaidep]

Bài 19: Xem người quân tử chơi cờ

Đạo đánh cờ, quý ở chỗ nghiêm túc cẩn thận. Người cao cờ đánh ở trung tâm, người thấp cờ đánh ở bên cạnh, người trung bình đánh ở các góc. Đó là phép thường trong đạo đánh cờ vậy. Phép đánh cờ có nói: Thà thua một quân chứ không để mất thế chủ động. Đánh bên trái phải nhìn bên phải. Đánh phía trước phải nhìn phía sau. Có khi đánh trước mà lại sau, có khi đánh sau mà lại trước, hai bên liên lạc không được tách rời. Thế rộng nhưng không nên quá thưa, thế dầy nhưng không nên quá chặt. Cố giữ quân để cầu sống không bằng thí quân để thắng cờ. Cầu vô sự mà đi nước rời, không bằng bổ sung bền thế trận. Người nhiều ta ít, trước phải bảo tồn ; người ít ta nhiều, cần căng trận thế. Người khéo đánh không thua, người khéo thua không loạn. Phàm đánh cờ trước hết phải đàng hoàng, cuối cùng dùng mẹo lạ mà giành thắng. Phàm bên địch vô sự mà giữ thế là có ý tấn công, bỏ quân nhỏ mà không cứu tất là có chí lớn. Những kẻ thò tay đi ngang là đồ vô mưu. Ứng phó không nghĩ suy là tìm thất bại. Kinh Phi nói: “Nơm nớp sợ hãi, như xuống vực sâu” là như vậy đó!”


(Sưu tầm)

[themgaidep]

Bài 20: Đại kiện tướng cờ sử dụng não bộ khác người thường

Người chơi cờ nghiệp dư chủ yếu huy động "bộ nhớ tạm thời" ở thuỳ thái dương của não để phân tích tình huống và quyết định nước đi. Ngược lại, các đại kiện tướng lại phát huy tối đa hoạt động của thuỳ đỉnh và thuỳ chẩm, khu vực chịu trách nhiệm lưu giữ thông tin dài hạn của não.

Đó là kết quả nghiên cứu của Giáo sư Thomas Albert và cộng sự, Đại học Constance (Đức).

Nhờ kỹ thuật từ tính có thể khoanh vùng và đo chính xác các hoạt động của não bộ, các nhà khoa học đã phát hiện, ở người chơi nghiệp dư, thuỳ thái dương của não - chịu trách nhiệm phân tích các tình huống mới - hoạt động rất mạnh. Trong khi các kiện tướng lại chủ yếu lại vận động ở thuỳ đỉnh và thuỳ chẩm (nằm sau gáy) - là nơi lưu giữ các thông tin cũ.

Ảnh- Đại kiện tướng Đào Thiện Hải

Trước mỗi thế trận mới, não bộ của người chơi nghiệp dư phải làm việc cật lực để phân tích và giải mã thông tin. Ngược lại, não bộ của đại kiện tướng rà lại các tình huống đã được phân tích kỹ và lưu giữ trong bộ nhớ trước đó. Vì vậy, đại kiện tướng có thể quyết định nhanh hơn và chính xác hơn người chơi nghiệp dư rất nhiều. Nhóm khoa học đã mời 20 người chơi cờ, trong đó có nghiệp dư và kiện tướng, thi đấu với máy tính. Kết quả, chỉ có các kiện tướng mới có thể hoà hoặc thắng máy tính, còn người chơi nghiệp dư đều thua.

Theo các nhà nghiên cứu, trong vòng 10 năm, một đại kiện tướng có thể lưu giữ trên 100.000 thế trận trong não bộ. Vì vậy, lẽ đương nhiên, đại kiện tướng có thể nhìn ra các thế trận cơ bản trong một tình huống phức tạp nhanh hơn người khác rất nhiều. Chỉ cần lướt qua bàn cờ, họ đã nhớ được đến 1/4 vị trí các quân, trong khi người thường chỉ nhớ được khoảng 5%. Tuy nhiên, chúng ta cũng nên biết rằng, cách nhớ của kiện tướng là cách nhớ hệ thống. Trong trường hợp trên, nếu ta xếp các quân cờ lộn xộn, thì kiện tướng và người thường cũng không khác gì nhau.

Đại kiện tướng Vassily Ivanchuk - Ảnh: Spiegel

Học đánh cờ không khác gì học ngôn ngữ. Nếu bắt đầu từ lúc còn trẻ, sẽ nhớ được nhiều thế trận. Tuy nhiên, cũng như việc học ngôn ngữ, biết nhiều từ không có nghĩa là sẽ nói hay, mà phải biết ghép các từ ấy lại với nhau một cách hợp lý. Trong đánh cờ, điều quan trọng là phối hợp các thế trận. "Chúng tôi nghĩ rằng, điều đó phụ thuộc vào năng khiếu bẩm sinh", Albert nói.

Minh Hy ( theo BBC, dpa)