Đạo diễn Phan Duy Linh: Tôi học được cách kể chuyện từ Discovery


(Nhân dân điện tử) - Là đạo diễn trẻ nhất trong số bốn đạo diễn được lựa chọn làm phim cùng kênh truyền hình Discovery, Phan Duy Linh cũng là người có phim lên sóng đầu tiên: “Những chiến binh chống tắc đường” vào 20h tối 5-5. Sinh năm 1980, Phan Duy Linh từng “kinh qua” nhiều chương trình khác nhau, cũng như nhiều dự án đào tạo làm phim với nước ngoài. Làm phim cùng Discovery, mặc dù có nhiều thử thách cũng như yêu cầu nghiêm ngặt, nhưng Phan Duy Linh cùng các nhà làm phim Việt Nam đã học hỏi được rất nhiều.
- Đề tài của anh tương đối khó tiếp nhận, bởi giao thông là một chủ đề khá khô khan. Vậy anh đã chọn cách kể chuyện như thế nào để tạo sự khác biệt?

- Trong bộ phim “Những chiến binh chống tắc đường”, tôi kể những câu chuyện về những con người trong luồng giao thông hằng ngày ở Hà Nội. Có câu chuyện về các sinh viên tình nguyện đã phải vất vả như thế nào để tổ chức được một đội ngũ người đứng chăng dây để phân luồng giao thông, chuyện về các biên tập viên ở kênh VOV giao thông đã phải làm việc như thế nào để đưa được những thông tin kịp thời cho chương trình phát thanh giao thông, chuyện về một kỹ sư ngày đêm nghiên cứu những giải pháp hỗ trợ mạng lưới giao thông tại Hà Nội để hạn chế những điểm hay tắc đường...

Tôi cho rằng câu chuyện này chứa đựng những kịch tính mà lại rất mang tính chất Việt Nam. Tôi mong rằng câu chuyện này sẽ khiến cả khán giả nước ngoài và Việt Nam thích thú.

Bên cạnh đó, tôi cũng chọn âm nhạc tạo nên cảm xúc hơi ngạc nhiên và hài hước cho bộ phim, như cảnh những người khách du lịch nước ngoài sang Việt Nam và tìm cách sang đường, lúc đó âm nhạc hơi lanh canh, gợi đến những âm thanh của đường phố đặc trưng châu Á. Vì đây là đề tài chính luận cho nên tôi dùng âm nhạc nhẹ nhàng và hơi nghịch nghịch một chút để làm nhẹ nhàng bớt đề tài và gần gũi với người xem.

- Khi đến với Discovery, anh mong sẽ “được” gì?

- Khi được biết về dự án này, tôi thấy rất thú vị, vì trước đây tôi cũng thích xem phim trên kênh Discovery. Tôi thấy là nếu được làm phim cho kênh truyền hình này thì đó là một sự trải nghiệm rất lớn trong sự nghiệp làm truyền hình. Sau khi làm phim xong, tôi cho rằng đây là một bước mở, bởi dự án này thành công sẽ khẳng định người Việt Nam hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu về kỹ thuật, con người và cách làm phim đối với các kênh truyền hình quốc tế. Vậy thì các nhà làm phim quốc tế hãy sẵn sàng hợp tác với các nhà làm phim Việt Nam để đem hình ảnh của Việt Nam ra ngoài nhiều hơn nữa.

- Anh đã rút ra những kinh nghiệm gì, nhất là trong cách làm phim tài liệu?

- Kinh nghiệm quý báu nhất là phải giữ được kịch tính cho một bộ phim. Phim tài liệu của Việt Nam thường chỉ dừng ở mức mô tả, chỉ kể chuyện đơn thuần chứ không có kịch tính. Discovery không làm như vậy. Họ luôn đặt ra những vật cản để nhân vật phải vượt qua để đi về đích, và chính những điều đó thu hút được người xem. Tôi học được cách kể một câu chuyện sao cho hấp dẫn người xem từ quá trình làm phim với Discovery.

- Anh có tin rằng điều này sẽ thay đổi cách làm phim của mình?

- Tôi tin rằng điều này sẽ tác động đến những người làm phim tài liệu Việt Nam, làm cho họ thay đổi tư duy, cách nhìn, cách kể chuyện. Chính vì thế, khi các phim tài liệu này được phát sóng trên kênh Discovery, tôi cũng mong sẽ có nhiều nhà làm phim tài liệu Việt Nam xem và coi như một yếu tố tham khảo để có thể tạo nên những bộ phim hấp dẫn hơn với ng xem.

- Vậy còn điểm nào anh thấy chưa được?

- Điểm còn hạn chế là yếu tố ngôn ngữ vẫn là rào cản đối với các nhà làm phim Việt Nam, bởi vì không phải nhà làm phim nào cũng có khả năng tư duy bằng ngoại ngữ, bộc lộ những giao tiếp của mình, phải tranh luận với các đồng nghiệp nước ngoài. Tuy nhiên trong hội nhập phải chấp nhận điều đó. Yếu tố địa lý cũng là một vấn đề: nhiều cuộc họp phải tổ chức qua mạng, hậu kỳ phải sang làm tại Singapore, với một bạn người Thailand, nếu cả ê-kíp đều là người Việt thì hiệu quả công việc sẽ khác, nhưng điều đó buộc phải chấp nhận.

- Nếu tiếp tục làm phim tài liệu, anh sẽ lựa chọn phương thức nào, cách làm truyền thống hay cách làm mới học được từ Discovery?

- Có lẽ khi làm các dự án phim với nước ngoài, tôi sẽ chọn phương pháp mới học của Discovery, còn các dự án của Việt Nam thì phải nói thật là không có đủ nhân lực, thời gian và chi phí để bảo đảm, vậy thì phải liệu cơm mà gắp mắm thôi, tuỳ theo hoàn cảnh cụ thể mà có thể thay đổi, cải tạo. Chẳng hạn như cách kể chuyện hoàn toàn có thể thay đổi, chỉ không biết có đủ thời gian để nghĩ ra được một cách kể chuyện thật hay không, bởi phim tài liệu Việt Nam phải chịu sức ép về tiến độ, trong 2 – 3 tuần là phải lên sóng, vì thế thời gian làm kịch bản, đi quay, làm hậu kỳ cũng hạn chế… Những hạn chế đó khiến sức sáng tạo của người làm phim bị giảm.

- Tâm trạng của anh khi phim được phát sóng trên Discovery?

- Tôi thấy tự hào khi những người truyền hình Việt Nam được góp một tiếng nói ra thế giới. Điện ảnh Việt Nam cũng đã được đưa ra nước ngoài, nhưng phim tài liệu truyền hình được phát sóng trên các kênh thế giới còn quá ít ỏi. Chúng ta đang hội nhập rất nhiều lĩnh vực, cho nên tôi mong muốn truyền hình cũng có những bước tiến trong hội nhập. Và đây cũng là tiền đề rất tốt đối với những người làm truyền hình ở Việt Nam.

- Xin cảm ơn anh và chúc anh thành công ở dự án sắp tới.

TUYẾT LOAN thực hiện.